Wednesday, January 13, 2010

Khualbuk Vengtu

"Khualbuk vengtu ang mai ka ni,
Sualin min bawm reng e;" (Hmanah Kaisar lal lian rengpui - Rokunga 1914-1969)

Nikum krismas ni tak mai khan kan biakin ah he hla hi kan sa a, lam pawh enge maw zah an awm a, chutia ring tak a sa ve chung a mi lam ka thlir lai chuan ka rilru ah "engvanga khualbuk vengtu ang mai ka ni, sual in min bawm reng e" ti a he hla phuahtu hian a phuah tak mai le aw?? tih a rawn lang a.

He hlathu anga ngaihtuah hi chuan khualbuk vengtu kha sual in a bawm ni awm tak ani a, khualbuk vengtu sual in a bawm anga ngaihtuahna lo chhuahna pawh josefa leh mari te kha khualbuk a an len ve tak loh avang kha ni awm tak ani a. Khualbuk a an len ve tak lohna chhan kha eng vang nge ni ang le aw?? Khualbuk ah khan hmun ruak la awm reng si in an thlen ve an phal lo nge ni a? hmun ruak a awm tawh lo hrim hrim?? tih hi rilru ah alo lang tel nghal a.

Khualbuk ah hmun ruak awm reng si a, a thlen man an pe ve thei reng chung si a, midang an aia thleng tlai te tan hmun zuah an duh avanga josefa te kha leng ve lo an nih chuan khualbuk vengtu pawh chu a dem awm thei viau mai thei. Chuti ni lem lova, mikhual an lo tam tak em avanga thlen man alo san tak avanga josefa te khan thlen man an pek theih loh avanga leng lo an nih chuan khualbuk vengtu lo dem na tur chi em ni dawn le aw?? tih ngaihtuahna ah a awm a.

Khualbuk ah hmun ruak a awm tawh loh tawp avanga josefa te kha khualbuk a leng lo an ni ve leh thei tho bawk awm e. Chuti anih phei chuan khualbuk vengtu han dem na chhan tur avang leh zual ni te hian ka ngaihtuah ve mai mai a. Khualbuk vengtu dem awm na lam aiin josefa te thlen tlai na lam kha khualbuk a an len loh chhan ah chuan a dem awm zawk lovang maw aw..tih te rilru ah a awm a. Tunlai a kan sawi teh fo "pen tui hring" a recommend an nih avanga josefa te kha thleng tlai chung chung a khualbuk ah khan an aia thleng hmasa te luah lan tir in hmun pek ni ta se la , a fel hlel zawk lovang maw? tih te pawh ngaihtuah theih tak ani in ka hria.

Hetiang thu vel mai mai ka ngaihtuah vang nge maw ni a hla chang dang
" Khualbuk vengtu suihlung mawlin,
Van Lal Rengpui ka lung damna,
Puan ang a hnawl ta e" ....
tih awm na chang kan han sak lai te pawh chuan han lam na chhan tur ka la hre ve ta chuang reng reng lo mai a!!

Wednesday, December 2, 2009

Zing kar

Tunlai chu thlasik boruak te alo thaw ve leh ta bawk a, zingkar boruak anuam thei ang reng hle mai. Zing dar 5 pelh hret ah pawh khum atanga han harh chiah hian tukverh ah han hawi chhuak ila khua alo eng tawh a, zing ni chhuak hnung puak chung a thingpui no han dawm khuk deuh vat vat pawh nuam tak ani.

In atang in han chhuak ila, kawngpui kan han thleng chiah a , dai in vaivut a chiah hnawn la hul chiah lo ah te hian zan lam a kawng kal ho rahna ni awm tak hi ke hniak te hi alo la lang chiang hle mai a,Agape camping centre lam ah han kal zel hian kawng chhak lam a thing leh hmunphiah hnah vel a dai tla te chu ala far deuh kauh kauh hi hmuh tur a awm a. Arsa rimnam kung ah te chuan tlaiberh sava hi an lo rak nawk nawk hmuh tur te pawh ala awm a, sava pakhat chawngzawng tiat vel tur, a taksa chunglam dum, a hnuai lam var te hi kawngpui ah te hian an lo sawt zau zau hi hmuh tur a awm zauh zauh bawk a. Agape training centre bul vel ah a thlang lawk tlang pawng a phul hmun deuh ah te chuan hman ni zing ka kal pawh vahlah rual hi chil chhuah tur an lo la awm a, a mak ka ti ang reng hle mai. Kan naupan lai ti ve ta mai ila te kha chuan vahlah rual hram thawm hi zuangtui ram vel a kal te chuan a tam thei em em a, tunah erawh hmuh tur a van tawh teh reng nen kawm thlang lawk ah an awm leh tan tawh, a bul vel a in nei tu te phei chuan tlai lam ah te phei chuan um phak tawk lek lek ten an tlan vel thin tih an sawi han hriat te phei chuan a ngaihnawm ang reng hle mai. Mahse, agape camping centre thlang lawk saisih ram an tih mai a kan naupan lai a tam ve thin ang reng tak vaki erawh chu vawi khat mah ka la hmu leh lo thung a.... tlem a kum lam a upa deuh tawh te ka han zawh a tunhma chuan saisih tui hi sai in an tlan thin a, huai te pawh nei a sawi ani tihte min hrilh ve leh ta zel a...tun a achhak lawk a mihring chenna in lo ding thluah ta mai te nen a khai khin chuan ramsa ho khawsak na mihring in kan luah chhoh mek zel dan te pawh a ngaihtuah theih e....!!
han sawi tak zel ah chuan ka hriat ngai hleih loh hian mi hi tho hma fe fe an va lo tam tak em tih hi ani. Aizawl theological college lam kawng ani emaw, bawngkawn Leitan chhuk kawng ani emaw zing kar ah te han kal ve te hian exercise la mi tha hnem tawk tak hi tawh tur an awm ve ziah nia maw le!!

Tuesday, August 4, 2009

Bawng-pu


He bawngpu hian ka zawhna dik tak a min chhang anih chuan, thlatin Rs 4000/- a hlawh a, nitin bawngchaw vawi hnih phur in a chhuak thin a, tin, amah hi Hailakandi lam atanga a thian ten mizoram a an rawn hruai ani a..mizoram ah kum ruk vel awm tawh in, mizotawng in a biak thui theih tawh khawp mai. Nupui neiin fa pahnih an nei tawh!!

Tuesday, March 31, 2009

Ni khat chu

Hrangbana College, Aizawl atang in BA kan han zo ve a. Chutah NEHU (shillong )ah MA kan han zo ve leh hram a, chutah Aizawl lam ah kan han haw chho a, UPSC(civil service) examination ziah te kan han rilruk ve a, Coaching class kal bawk si lo chu, mahni a in hai ven chawp angai,a va han bo theih in, a va han buai theih tak em!

First optional chu MA a ka subject lak pangai tho a lak nghal theih mai a, second optional tur in rilru a ti buai ta hle mai. Aizawl ah lehkhabu tha lei tur awm bawk si lo!! Syllabus leh lehkhabu rawn lar zual te, journal lar zual te delhi a zin tur chah mai bak ah , lehkhabu dawr lar zual te an address zawng in book-post ten chah tlauh tlauh angai. Chu mai ala ni lo.... national newspaper pakhat "The Hindu" ka subscribe ve lah chu zoram news agency, treasury square ah kar khat ah vawi khat te a thleng , kar khat issue te hi a hlawm a lak ani thin; a chang leh ruah te hian alo nan zawp a, ro leh khir deuh uaih a kar khat issue a hlawm in ni khat a hawn chang lah a tam! study material dap khawm hnu a chhiar ve leh duh bawk si chuan hun a kal chak duh khawp mai...chutia mahni tawk a mawng vawm ba an tih ang mai a , in duhthawh em em a ka buai ve em em lai chuan......

Ni khat chu ,chhungte an chhuak fai tawh , ka in buatsaih dawn tan chiah phone a rawn ri...

"hello"

"....a awm em?"

" awm lo"

"bye"

Rei vak lo ka chhiar a, ka han in buatsaih leh dawn tan chiah a kawngkhar an rawn kik a, ka hawng a ,kawngkhar kan hawng a, em phur hmeichhe pakhat a rawn lang a...

"lo lut rawh enge in duh?"

"chawhmeh in lei duh em?"

"a lei tur an awm lo tlat mai, keimah chauh in ah ka awm a"

kan inthlah liam leh ta hram.

Chu ti chuan rei vak lo chhung chu newspaper a issue in ang deuh ho a ka hriat sakawrbakcheh in ka chep thla a ,a hnu a chhiar leh awlsam nan leh source dang atanga chhiar zau hman a chhiar belh ah ka clip khawm a, ka tih zawh hma in kawngkhar kik ri a rawn awm leh a, ka han hawng a...vaipa buara pu hi a lo ding a

"ka pu thirchhia....bottle ruak hralh tur in nei em?" a rawn ti mai chu, hman hmawh na nen, ka tawng chhuah hma in ka melh vang vang a......

"Nei lo tlat" tih sawi rual rual a kawngkhar khar nghal ani tawh mai.

Chuan ka han in buatsaih ve leh a,ka rilru ah a rawn lut dawn tan chiah tih hian kawngkhar kik ri a awm leh ta tlat mai....thawh a harsa talh tawh mai.Thut hmun atang in.....

"I sawi duh chu kha ta tang khan sawi mai rawh....."

tih chu ka thut hmun atanga ka chhanna ani ta mauh mai...chuan a reh leh vang vang a..a rawn kik nawn leh a, ka va hawn chuan kan unaupa, Aizawl a rawn zin, kan in a riah rawn tum chu lo ni in...

"ava hrilhhai thlak ve maw le" an ti zet chu ka in ngaihtuah chhuak a ,kan han nui dun leh kar kar phawt a....Tlai chaw ei hma chhung inkhawm dawn tawh, thut kim thap tawh hnu in a sawi chhuak leh a,kan han nui tlang leh dar dar a....ka ngaihtuah leh a, vawiin thleng hian a hrilhhai thlak tur zia vel te..mahni in rilru ah ka la nui ka la nui thin.. :)




Saturday, January 10, 2009

Ratu ah-II

Mahni ah pawh library luh chilh a lehkha chhiar nasat lai ani bawk a, tum reng vang pawh ni lem lo hian pulpit atanga mi sermon te hi rilru hian alo hnial zut zut thin lai ani na chung in Ratu KTP conference a Speaker thusawi hi chu ka rilrem zawng tak ani tlat mai, rilru in alo hnial zut zut lo tlat. A taka kan hmuh nghal theih tur ang chi hlir mai a sawi ta mai a!! Thenawm te rimchhia tih tur a vawkin sak hi a kristian lova, Chaltlang Remi tyre work bul a bawlhhlawh paih vum thur mai te hian kan hmel ati bal tih vel an sawi te chu, a hnu a YMA in kan tihfai tum a a uih dan te kan ngaihtuah let chuan sawi chhuah awm tak niin ka hre leh hnuhnawh.

Tin, General conference chhim tur a kal lam ah khaw tam tak ah kawng kham zawng a hrui lo pawt a theitui zuar a inhlawh a , in duh zah zah min pe rawh u ti ho pawh a sawisel zauh a, kan haw lam ah chuan tumah hrui pawt an awm tawh lo!!

Sermon ngaihthlak mai bak ah, hla thar ka hriat belh teuh mai a,a hlawk thlak khawp mai!! Khawhar lenpui na ah pawh hmun dang a awm e ti lo in mi zai rual in inkiltawihna awm miah lo in zai ve theih ta.A nawm mai bak ah heng te ngaihtuah chuan a ngai ang bawk khan kal leh dawn la i duh angem? tih zawhna tawng ta ila, duh e tiin ban ka phar rang ngawt in ka ring!

Wednesday, November 5, 2008

Ratu ah-I

Kum sawm vel a liam ta, Shillong khaw vawt vur mai hmun ah lehkhazir lai ania, chawlh laiin Aizawl ah ka awm lai ania. KTP,General-conference(inkhawmpui) nen a in nang ching hlauh mai a, tel tur in hming ka pe ve . Ratu khaw hming chu ka hre thin a, college kan kal lai a kan thiannu Lalteii te khua ani tih pawh ka hria. Mahse, ka la hmu ang tih erawh ngaihtuahna ka nei ngai lem lo. KTP inkhawmpui nghahna anih avangin Ratu khua lam pan in bus in kan han kal ta ani. Thalai awm khawm tih tak ah bus a tlan pah in an zai ho thap thap mai a, an hla sak ho chu hla lar thar ani chek ani ang chu, sak thiam ka nei ve mang hauh lo mai a!

Tichuan kan tlan zel a, Ratu thlen hma in khaw tam tak ah kawng kham zawng in hrui an lo thlung a, theitui an lo zuar a, kan han in sak tak lawp lawp a. Ratu khua chu tlai lam ah kan thleng a, thlen in tur an han sem dan dan a,kan thlen in ah mikhual ho kan han awm kim chiah chu, in pakhat ah mikhual thleng kan tam hle mai.Kan thlen in ah chuan mi 30 vel kan thleng ta in ka hria. In dang a mikhual thenkhat te phei chu an thlen in ah mutna an leng lova, UPC biakin ah zan a riak te pawh an awm a; hemi inkhawmpui an han thlen meuh chuan an khua an tanrual zia a ti lang ve viau in a hriat. Chhungkaw thenkhat lah in an in a riahna leng lo an mikhual ho riahna tur in an in bul ah di in te an lo sa thar ve bawk.

KTP inkhawmpui ah ka vawi khat tel na ani bawk a, zan khatna inkhawm tur a pandal a thutna han zawn chu a khawr theih hle mai. Chutah kan han zai tan a, a “bass” sak dan tur te, hla bu a solfa en dan tur te,“doh-hniam…doh-sang…etc” ka kalpui pa in min han zirtir chawp tak lawp lawp a. Biakin a inkhawm a hla sak thum ve satliah ringawt ang alo ni hauh lo mai !!Mahse han zai hnem chuan kan lo hre ve ta tial tial a. Thalai rual a hu hova han zai thup thup mai kha chu a va han nuam tak em!!

In khat ah mikhual thleng kan thahnem bawk a, chawbel leh chawhmeh bel a lian tawk bawk aniang, chaw leh chawhmeh a hang thei khawp mai. Dailuah hang tak mai leh thlenin te kawmthlang ami zawngtah bal(lawh) thar ngei mai leh hmarchate rawt han ei meuh zawng, chaw eikham chuan kan rih belh lawih hian a hriat thin!!

Chaw ei sawi tak ah chuan mikhual nei ngah lehzual an VCP te mawlh kha aw!!! an in pekna a fakawm thlawt ani.Mikhual 100 aia tam an thleng a, chaw ei hun te khan in koh khawm a buaithlak deuh ngei in a rinawm a, an in kawt ah dar an vaw ri tawp zel !!!

Kan thlenna in chu a chung rangva, a bang dap leh a chhuat thingphel ani a. A kawngkhar ah mizopa kawngkhar, mau hmang a siam(tah) ang hi an hmang a. Hawn dawn chuan a sir zawng a nawr tawlh mai tur kha, thlenpui thenkhat hawng thiam lo an awm tlat mai. Tlai khat chu chaw ei hun nghak a kan zai thap thap laiin kan thlenpui nu pakhat hian kawngkhar chu a rawn keu a, a hmai a rawn lang zawk a, a khar leh thin a, a tih nawn fe hnu ah a tawp ah kawngkhar chu hnuai lam atanga hlim chho in a rawn kun lut a , “enga tinge?” ti a kan han zawh chuan , a hawng thiamlo hi alo ni a. Mizopa kawngkhar ang hi alo la hmu ngai lo hi alo ni a!! MA zir zo tawh pawh ,khawpui a piang a sei lian tan chuan hmuh ngai miau loh chuan hriat ngaihna awm lo ni awm tak ani. Kan nuihpui nasa khawp mai.

Saturday, August 30, 2008

Thil te te!!

Hetiang ang hmun ruahtui tlak tlem na hmun ah leh nghal, hetiang ang thingkung lian a han awm hi chu khaw hawi a ti hahdam bik ngawt mai. Ni sat vawl vawl ni pawh hian a daihlim hnuai a han kal chuan a khaw lum te pawh ati nep deuh sawt in a hriat.



Heng a kawt zawl a thingkung lian awm khup mai te hi,hmawlh khawh bur vu mai emaw, thil zum a lo ker ta emaw hmuh tur a awm lo reng reng!! A daihlim hnuai a hmun awl remchang ah hian thalai ho in inrinni leh chawlhni a piang in cricket khelh nan an hmang ziah tih te rilru a ngaihtuah phei chuan an kut a hlei lo ve hrim hrim nge maw ni dawn ni?



Inchung a han lawn a han thlir phei chuan in thinghnah hring phei dup ni mai hian a lang a, a thingzar ah te chuan thehlei leh sava thenkhat te ,vaki thleng in tlai lam ah phei chuan hmuh tur an awm thin!! Naupan lai a zuangtui leh mutthi ram inkar saisih hmun a vaki rual an thlawk lai kan hmuh te, vahlah an hram chiah chiah kan han hriat thin te pawh rilru ah a lang !! Tunah lah chuan saisih ram vel ah chuan In a ding fur tawh mai bak ah a thing lian awm chhun kan hmuh ve phak ho te pawh an kit zo deuh vek tawh...a thing tam zawk kha chu a ram nei tu ni lo in midang in a ruk a an kih an la ti zui!!



Ei rawngbawlna atana thing kan hman tih tlem nan hian nizung chakna hman uar tum ta ila kan ti thei angem?. A hranpa hlak in tuiherhhawna a awmna apiang ah tuilum herhhawna tur hi an dah a. Inbual nan te leh eitur han siam nan te tuilum a awm nghal reng a, Gas hman ati tlem sawt a, electric hmang a tuilum a ngaih loh phah bawk nen!!Mizoram lam ah te a tih chi ve angem aw??nge kan hmang tan tawh zawk?


Hei a meter a lan dan chuan tanky atanga a tui lut lum zawng chu 43 degree C vel anih hmel a!!



A lo chhuak leh lam tui lum zawng chu 90 degree C vel ani ta daih mai.


Monday, August 4, 2008

Enge hna lam ah kan tawn te !

Rural development a thawh a , Tamil Nadu state ah pawh district chang kang lo ber zing a mi 'semi-desert' ang tluk deuh thaw a khaw ro, hmun then khat te phei chu a thing awm chhun te pawh 'kalahari desert' a awm thin nen ava in ang tak em tih vawng vawng tur chi, a khaw thenkhat chu an local zu 'arrak' an tih mai siamna hmun pui, zu avanga mipa puitling zawng zawng deuh thaw in police case an awrh chu sawi loh, zu avanga chhungkhat pa a boral tawh avanga hmeithai tam em em na, atanga chennai khawpui a han insawn luh chu boruak hap a inthlak nasa hle mai.Mahse, a changkang lo viau e ti lo chuan damchhung a ka hriat ngai loh tur a ka rin hriat ka neih phah a, panchayat a hmeichhia president awm hi an pasal te an inrawlh vak loh chuan khaw chhung ah nghawng a neih dan te pawh ngaihnawm tak ani!! District changkang lo ber pawl e ti lo chuan TSC(total sanitation campaign) lam ah chuan hmeichhe panchayat president ho thawh rim na zar ah award chu kan hmu hnem fu lawi bawk si!!

Chutah chennai lam ah public service commission ah min sawn.VAO (village administrative officer) hna lak in min lo hmuak , sawrkar in kum 5 chhung hnathar lak a khap bur hnu ah post ruak awm ho hnawhkhah leh vek a tum lai vel alo ni bawk. VAO hnaruak 2500 awm ah dil tu nuaih ruk sing kua teh meuh kan han nei teh reng a! mahni tan hna thar ni bawk nen, tun hma deuh in hmun then khat ah 'hall' pawn atang in aurinna(micro-phone) hmang in a chhan na an chhiar chhuak tih te alo awm bawk nen, lu a hai viau chang atam hle mai!! Mahse , hmun pakhat ah zurui chung a exam ziah tum an lo dang a, tih bak chu buaina em em awm lo in kan ti thei ta hram.
Han ti hram teh ang,chhiar tu ten an chhiar chak zawng an tar lang chak ani chek anga, hmun dang a buaina awm lova thil a kal zia tarlang lo in,'media' lam chuan hmun pakhat a rui chung a exam ziah tum hi an tarlang vek zawk nia maw le!!TV thleng in!!

Sunday, July 13, 2008

Thawnthubu chhiar

TV en tur mai kha la tam hek lo le, sikul chawlh lai chuan chaw ei kham ah AIR chanchinthar dar 6:30 a ngaihthlak zawh chuan u te ho thawnthu chhiar ngaihthlak leh an ti ti ngaihthlak kha tih tur awm chu ani deuh mai thin a. Zan mut naah 'Lallianvunga vanglai' mu chung a an chhiar rik ngaihthlak vang vang chuan in a tuk zing thawh hlim ah pawh hian rilru ah ala cham zui vang vang zel mai ani.

Chutah middle school te kan han rap ve tan a, ngaihnawm tur khawp in kan han chhiar thiam ve ta..kan han thu bial laih a ,pakhat in 'wayne cole' thawnthu an chhiar ri a, a hnu ah thil lei a chhuah pah te hian kawng ah kan han sawi zui laih laih thin lai vel te kha aw!! CIA leh KGB tih vel chu rilru in a hre bel hlarh hlarh khawp mai..a thawnthu kha a tak anih leh nih loh ah erawh inhnialna a tawp hlei thei mang lo thin zawng chu ani.Mi hrang hrang ta kan hawh kual hnu chuan 'wayne cole' bu chhuak ho chu kan chhiar zo thei ta hram.

Naupang sunday sikul chawhnu inkhawm ah hian thawnthu sawina ni a awm thin a. Ben hur, qou vadis,cotacomb martar te, etc vel te ngaihnawm ti em em in kan ngaithla thin. Inkhawm kaikim lawmman la pawh kan tha hnem viau thin reng ani. A hnu ah ka chhiar ve leh vek a , a ngaihnawm ka tih ngai reng tho in ngaihnawm ka ti.

Chutah tlem in kan han upa leh deuh a, 'cowboy thawnthu' ah kan han kai a.Pakhat in a chhiar rik ai chuan in mahni a chhiar mai khan ka a kham lo kan ti ta deuh zawk nge ni, thian inkawm e ti lo chuan thutthleng sei ah a hrang a mu in 'sudden' thawnthu kha nileng thak thak a chhiar chang te pawh kan nei. Hnatlan nikhua te pawh hian rual u zawk te nen 'sudden an Hell city" a beih dan te, Dusty Fog nge phawi rang ang Sudden-a tih vel te chil per sawr sawr khawp a sawi ho te pawh kha nuam ve deuh ani. Kan thianpa pakhat phei chuan in a zing thawh hlim te hian a kut hian pistol hi a phawi chhin a phawi chhin thin ani awm e!! A phawi ran leh ran loh zawhna chang ka lo hre lo kha chu ka ui leh hnuhnawh, tunah han zawt dawn ila min chhang tha duh in ka ring tawh si lo!!

College kan han rap chho a, thawnthubu chhiar a khat tawlh tawlh.Mahse, vawi khat chhungte in ah khawhar kan han riahpui ve a. An veng ah chuan 'chess' an lo uar fu mai a.A sawn dan thiam ve tawk tawk chauh tan chuan han tuipui ve a har fu mai, vawi 5 vel kan sawn hman chauh tih tur ang ah hian min dang hlum zel mai a, ti chuan thawnthu bu chhiar lam ah ka tuan ta zawk a, khawhar in bul a man chawi a hawh theihna library a an thawnthu bu neih ho chu ka chhiar hnem viau hman ta in ka hria, 'veronica' atanga M&B thleng in *hihi* Carole Mortimer tih te pawh hre bel hman fu mai!!

Saturday, June 7, 2008

Ka nu SMS

SMS chu kum lam a la naupang lam deuh tan chuan a tih dan thiam zung zung a awl anga, thiam a awl mai bak ah hman na tur leh mi dang man tlawm zawk a biak zung zung nan a awlsam a, khaw lian zawk a cheng leh kum lam a naupang deuh te tan chuan SMS thawn dan thiam lo nih chu thil ni awm ang lo hu a ngaihdan te pawh a awm mai thei.Mahse, ka nu kum 60 chuang tawh in a tu leh fate chanchin hriatna tur a SMS thawn dan a han zir zet chu aw....

Mizoram lam ah Samsung hand-set hmang in a thiante leh ka u te ho in a thawn dan an zirtir thiam tawh. SMS kan inthawn ve thin; ka thiante ho bul ah ka nu in SMS min thawn tih kan sawi zet chu , mak ti in engtin nge a thiam theih? min ti sup sup mai nia!! Hetiang a nun dan pangai anga awm ve anga kan ngaih hi ka nu te ang kum rualpui tan chuan India ram a hnam dang zing ah pawh an lo thiam chak vak bik lo ani mai thei ani.Hetiang lam ah hian hmasawnna chak zia leh dang lam chak zia hi aw!

Chutah ka nu , ka bul a awm tur in a rawn kal. Samsung chu a har em mai Nokia hi hman a awl sam zawk ang tiin, Nokia hman kan han tum tlang!! A awlsam zawk anga ka hriat kha ani tan chuan alo ni ngawt lo....a thiante leh a thawhpui thin ten Samsung hman dan tur an zirtir ang khan Nokia hman dan tur a hriat thiam zawng tur in ka zirtir ve thiam lo ani teh chek ang chu, kar khat teh meuh mai Nokia hand-set hmang a SMS thawn dan ah kan buai anih chu maw le...phone hmang in Samsung hman dan zirtirtu te pawh kan rawn ngun na rawh e. A tawp ah chuan thiam tum ta ngang chu a thiam ta nge nge!!

Mi dang SMS ang lo tak mai in ,ka nu SMS ah chuan a sawi duh a rawn sawi nghal tawp ngai lova, a SMS tan tir ah hian min koh dan a min rawn ko in "aven..........." ti hian a bul a rawn tan ziah anih chu!! SMS thawn thiam tur a a beih na te, min ngaihtuah vang ani tih te ka ngaihtuah hian , ka nu SMS hi chu ka chhiar nawn ka chhiar nawn zel mai!!


Saturday, May 24, 2008

Autorickshaw driver nen thukam hnih khat.

Kan tlai lam tih tur te kan tih zawh chuan, in a han haw mai nan chuan ala hma deuh avang in 'city centre' lam ah kan han kual a.A roof-top restaurant ah chuan zanriah ei nghal mai ila, ti a kan rel zui tak avang leh, a tlai deuh hlek dawn avang in driver in nghah tir chuan zan a haw tlai lutuk dawn a hriat avang in,driver haw tir mai ila, autorickshaw in kan haw mai anga chuan a khat reng reng alawm tiin kan rel ta a. zanriah ei zawh in autorickshaw chu kan han chuang ve ta ngei mai a,tamil tawng thiam ang ang in kan be ve nawk nawk a, he hun rei lo te chhung a thukam hnih khat a kan inbiakna chu...

"Beach road lam ah kal ila sea-breeze a awm tawh anga a nuam zawk ang a"

"tun a kan tlan mek na hi one-way ani a, u-turn awm na thlen chuan mount-road a hla tawh lova , mount road lam ah kal ila kan thleng hma zawk ang"

"OK. chuan autorickshaw hi nangma ta ani em?"

"Ni lo, man chawi (rent) in ka hawh ani a, nikhat ah a neitu hnen ah Rs 150/- hawh man ka pe a, petrol leh a repair man zawng zawng ka tum nghal vek bawk a"

"chutiang ai te chuan second-hand tal te pawh lei la ani mai alawm"

"A repair a ngai zing a, repair na senso a sang hma lutuk a , a hlawk lo zawk alawm"

"Petrol man paih vek tawh hnu in nikhat ah engzah vel te nge ila hlep theih a tlangpui in?"

"Rs 400/- a hniam ber ah pawh ani a, mahse repair man senso hi nitin a chhut theih loh a chuvang in hlep chu chhungkaw chawm nan chuan a sang lutuk chu ani lo"

"Khawi khua a piang a seilian nge i nih?"

"chennai"

"Kum engzah nge i nih?fate i nei em?"

"kum 35 ka nia, fa pathum ka nei a sikul ah an zirlai an ni mek"

"english i thiam em?

"thiam lo"

"telugu emaw hindi emaw tal i thiam em?"

"thiam lo tamil chiah ka thiam,ka fate chuan english an thiam"(nui var var chung in a sawi a)

"chuti chennai a piang a seilian ni bawk si sikul pawh i kal na nge?"

"aw kal lo, ka naupan tet laiin ka pa in min thih san a, ka nu inhlawhfakna ringawt chuan chhungkua ei kan hmu bawk si lova, chuvangin naupan tet atang in sikul kal lova hna ka thawh angai alawm"

"sikul a thlawn vek zirlaibu leh uniform te thleng pawh a a thlawn vek sawrkar sikul te pawh a awm hi , chung te pawh chu i ngaihtuah ngai lo em ni?"

"kan naupan laiin kan veng ah chutiang sikul a la awm ngai hlei nem"

"I pa eng hnathawk nge?"

"cycle-rickshaw khalh a ei zawng thin ani"

"chennai ah cycle-rickshaw kal theihna chu veng pawn lam ah chauh ani sia ,khawi ah nge cycle-rickshaw chu a khalh thin a?"

"an hunlai te chuan cycle-rickshaw kal phal na deuh vek alawm"

"tunah chennai ah khawi veng ah nge in khawsak?"

"Adyar ah"

"Nangmahni in em ni?"

"Ni lo"

"Inluah man engzah nge thla khat ah in pek?"

"In zim te mai ania Rs 1000/- inluah man ah kan pe thin"

Hetia a sawi zawh rual vel hian traffic a jam deuh avang in bul a mi autorickshaw driver chu a han au nghal a, 'Ritchie street' awm na a han zawt a, a chhan chu Ritchie street hma bul a sub-way ah kan chhuk dawn ti a kan hrilh avang in ani chuan alo la hre chiang lo ni tur ani..a hnung a ben keuh pah in..

"Ritchie street awm na chu ka hre ve tho a lawm maw le, ka sawi na ah kal zel la kan thleng ani mai "

"aw le aw le " (rawn nuih let var var pah in)

Chuan Ritchie street kan thleng ta a, a chuan man te kan in pek fel hnu chuan , sub-way lam ah chuan step ah ka chhuk thla ta zel a, ka kal liam dawn hnaih tawh chuan ka han hawi let a, autorickshaw driver chuan min lo la thlir vang vang mai tih ka va hmu thei a!!

Ka han ngaihtuah a, ani tan chuan khawvel alo pian chhuahna chhungkua avang pawh ani mahna, a pian rual chiah a piang ve mi awm thei zawk te fanu/fapa chuan , he khawvel intlansiakna ah hian thui tak an tlan san nghal ngawt mai ni te hian ka hria a!! cycle-rickshaw khalhtu in autorickshaw khalhtu a hring a, hma sawn na rahbi chu an lawn zawt zawt lem lo a ang khawp mai. India ram in zalenna a hmuh atanga chhiar pawh a kum 60 liam tawh hnu pawh hian, zalenna tak tak han chen ve tur chuan an sum neih in ala pha ngang lo ni te hian ka hre thul!!!

Vawi khat Ramnad a ka awm laiin , trawley nawr tu pakhat hian ka closet siam tir hi quarter ah a rawn dah a. Trawley chu ama ta anih leh nih loh ka zawt a, ani pawh chuan man chawi (rent) a a hawh anih thu min hrilh a. Engvang in nge hetiang man chawi a hawh ang chi hian an tih tlat mai aw?? tih rilru ah a awm vang vang mai nia. Thla hmasa lawk in sawrkar in 'scheme' pakhat a siam a, autorickshaw driver ho in an duh chuan soft-loan an tih ang chi, a pung tlem te chauh nei leh , thlatin a rulh ngai tlem te ani a, mahse loan la duh an hmu mang hauh lo nia!! Anmahni hnam zing a caste-system avang hian caste sang zawk ten an lak an phal lo nge ni anga?an eizawn na lam a thil ti thei zawk ten , an dinna tur stand leh anmahni dawr tu tur te awm theihna lai an 'control' tlat anga, chuvang in loan la in mahni in lo nei ve ta pawh nise la , an hlawk phah dawn chuang lo em ni ang aw, tih te ngaihtuahna min neih tir a. Mahse, chung thleng thleng in zawt tur in hun a tlem bak ah, hmelhriat loh hnen ah chuan a sawi ngawt duh in a rinawm bawk si loh!!


Monday, May 12, 2008

A hun lai chuan...


Rotlingpa mi ropui nen chuan kum hnih chhung teh meuh bak ah, kan inhriat hnu chuan Mizoram a ka awm ve tawh chuan hun kan hmang dun hnem a, lo in ngam ta viau pawh ni ila a awm ve viau tawh.

Mahse, a chung a picture a mi nen khi chuan rei kan awm dun lo.Mussoorie a foundation-course training laiin thla thum vel kan awm dun a.Mahse, mak ve deuh mai chu a hnu kum sarih aia rei tawh ah pawh hian, kan in be reng lem lo na in, kan la in ngam dun in kan titi duh zawng ala in ang bawrh bawrh hle mai.Tennis khelh ve kan tum sa sawi..serve dik a har ang reng fu..a dik palh hlauh tum in kan la let thei mang lo, leh lam in an lak let dik in kan la let thiam vak lo ve ve tih erawh sawi lo mai ila..alo zak palh ange!! Mahse ,table-tennis ah chuan kan inhneh tawk ang reng khawp mai. Tlem a han tan loh deuh in ka kang ang reng a, han tan deuh in a kang ve leh dawrh mai si a....tan thiam erawh a har ang reng fu.


Tuktin zing dar 6 hma deuh in ,cook in door-bell a rawn hmet ri a, dar 6 ah chuan playing ground ah PT tur a intlar hman zat zat angai. Tlai lam cultural programme zawh hnu a, dinner ei zawh leh hnu a, a tuk class na a 'discussion' leh tur 'reading material' chhiar a ,internet khawih leh chuan zan dar 12 hma a mut a har khawp mai. Zing dar 6 la rik hma minute 10 vel pawh hi mut nan a thlak hlelhawm tawh thin. Hetiang ang anih avang hian kawng khar pawn a thingpui dah tir a, door-bell an hmeh palh tak hlauh pawh a ri ring lo tur a bubble-gum thial hnu 'bell' a bel tur tih ngaihtuahna min kawh hmuh tu te alo ni bawk nen...!!

Pa fiamthu duh tak, engtin pawh in han in kap kual ila, nui huah huah thei zel anih teh lul nen, zirtirtu te kha chuan han tih vak ngaihna pawh an hre bik lo ani ta deuh ber in ka hria. 'Management class' a 'law' lam an chhiar a, 'Law' class a 'management reading material' an chhiar luih ngat thin pawh khan , ani hi zawng ...an ti ani ange an hau ngai tlat lo!!


A bula ding Robert-a te tak kha aw...mi dang dai ava ni tak em!! manipur lam chhuak ni in fiamthu duh ve tak leh tawng duh ve tak mai hi ania..kan awm ho chhung khan mi dang zawng aiin a lar mai awm e , tih theih tur ani. Mi 400 vel zing ah khan Robert-a hre lo kha chu, an mahni lam zawk ah dik lohna an nei emaw ni zawk le tih theih tur ani. Hepa mak leh zual na chu , tunah Rome ah awm in hman deuh khan min rawn phone a, a driver in puih a ngai a lo pui ta che in office kawt ah a ding tawh a, tiin a rawn sawi a.A driver a rawn pen lut chiah mai chu ka phu zawk mai nia...Rome khawpui, lar leh khawpui chanchin ngah ah pawh tamilian tho driver ah lo hmang a maw le...!!

Robert-a chu brahmin nen room khat ah awm mahse la, bawngsa pickle ei chung in computer a khawih miah miah mai a, a roommate khan computer a hman ve dawn chuan a key-board kha a hru fai mai ani!! Engmah a sawi sel ngai lo, pa rilru tluang tak leh zau tak ani tih a hriat vang emaw ni teh reng dawn ni...!

Vawi khat chu, Robert-a bawk hian manipur lam rawtuai thur (mirungba an ti emaw ni) hi a dawng a. A room ah vawksa nen kan han chhum chiah mai chu, a rim alo na deuh emaw ni sawi sel tu an tam rem rem khawp mai. A hnu ah chuan kan ti ngai ta lo. Jacket fual deuh hi ka ha a kan siam lai chuan, ka jacket ah thleng khan a rim a nam vang vang thei mai nia maw le. A puar erawh kan puar fu mai!! khawnvartui stove hawh chawp in hostel piah tlang ah vawi khat dang chu kan chhum leh hram..kan puar leh viau bawk............